اما چنانچه مسلمانى بخواهد اسب خود را پى كند ، روايت شده است كه جعفر بن ابى طالب رضى اللّه عنه در نبرد موته با اسبى سرخ‌موى به ميدان پيكار درآمد و چون كارزار بالا گرفت از اسب به زير شد و اسب را پى كرد . آن‌گاه جنگيد تا كشته شد بدين‌سان نخستين مرد از مسلمانان بود كه اسب خود را پى كرد . اما كسى از مسلمانان حق ندارد اسب خود را پى كند . زيرا اسب نيرويى است كه خداوند به فراهم ساختنش براى پيكار با دشمن او فرمان داده ، آن جا كه فرموده است : « آنچه از نيرو و اسبان آماده مىتوانيد براى رويارويى با آنان فراهم كنيد تا بدان دشمن خدا و دشمن خويش را بترسانيد » « 1 » . جعفر هم تنها هنگامى اسب خود را پى كرد كه در محاصره قرار گرفت و از همين روى ممكن است پى كردن اسب از سوى او بدان سبب بازگردد كه مشركان از آن در برابر مسلمانان بهره نگيرند و بدان تقويت نشوند . به همين سبب در اين مورد پى كردن اسب خود مباح شد ، چنان‌كه مباح است اسب مشركان پى شود ؛ و گرنه جعفر باديانت‌تر از آن است كه به كارى دست يازد كه شرع از آن منع كرده است . چون سپاه او بازگشت پيامبر صلّى اللّه عليه و إله درحالىكه مسلمانان با او بودند از اين سپاه استقبال كرد . در اين هنگام مسلمانان خاك بر سر سپاهيان مىريختند و به آنان مىگفتند : اى فراريان ، چرا از جهاد در راه خدا گريخته‌ايد ؟ اما پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله مىفرمود : اين سپاه فرارى نيست ؛ بلكه لشكرى است كه به خواست خداوند ، باز يورش خواهد آورد . فصل [ : وظايف فرمانده در تدبير سپاه ] بند سوم از احكام اين فرماندهى ، آن چيزهايى است كه در كار تدبير سپاهيان بر فرمانده بايسته است . در اين خصوص ده چيز بر فرمانده لازم است : يكم : اين‌كه آنان را از غافلگير شدن به وسيلهء دشمن ، به گونه‌اى كه دشمن بر آنان پيروزى يابد ، حفظ كند . اين مهم بدين طريق امكانپذير مىشود كه كمينگاه‌ها را جست‌وجو كند و بر اردوى مسلمانان نگهبانانى بگمارد كه جان و مال و توشه‌شان را حفظ كنند ، تا آن‌ها با

--> - لو لا دفاعى يا ابن حرب و مشهدى * لالفيت يوم النعف غير مجيب و لو لا مكرّ المهر بالنعف قرقرت * ضباع على اوصاله و كليب ابيات را بنگريد در : طبرى ، تاريخ الامم و الملوك ، ج 2 ، ص 70 . ( 1 ) . انفال / 60 .